Cactus หรือกระบองเพชร เหมือนเป็นโลกอีกใบหนึ่งที่เราต้องเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ มากมาย การก้าวเข้ามาในโลกของ Cactus เราควรมารู้จักกันก่อนว่าคำศัพท์ต่างๆ ที่เค้าใช้กันในโลกคู่ขนานใบนี้มีความหมายว่าอย่างไร ซึ่งจะทำให้เราเข้าใจภาษาและสนุกไปกับการค้นหาที่ไม่สิ้นสุด

คำศัพท์ Cactus ใน Ep1 นี้ เป็นคำศัพท์ที่ใช้สื่อสารพูดคุยกันในวงการแคคตัสบ้านเรา การรู้ความหมายของคำศัพท์ที่ใช้ในวงการ Cactus จะทำให้มือใหม่เข้าใจบทความต่าง ๆ เกี่ยวกับกระบองเพชรได้ดีขึ้น อีกทั้งหากต้องการถามปัญหา หรือแม้แต่เมื่อมีคนโพสขายแคคตัสใน Facebook หรือ Instragram ก็จะเข้าใจได้ว่าเค้ากำลังพูดถึงอะไร ส่วนศัพท์วิทยาศาสตร์หรือศัพท์ภาษาอังกฤษที่ส่วนใหญ่จะใช้เหมือนกันทั่วโลก จะอยู่ใน คำศัพท์ Cactus ที่ควรรู้ Ep2

คำศัพท์ Cactus ที่ควรรู้ 

กระบองเพชรกระบองเพชร (Cactus) เป็นพืชในวงศ์ Cactaceae มีแหล่งกำเนิดในทะเลทรายในทวีปอเมริกา กระบองเพชรสามารถยืนต้นอยู่ได้แม้อยู่ในทะเลทรายที่แห้งแล้งกันดาร เพราะเมื่อมีฝนตก กระบองเพชรจะเก็บน้ำไว้ในลำต้นเป็นจำนวนมาก เพื่อใช้ตลอดระยะเวลาแห้งแล้งที่ยาวนาน และมันจะเปลี่ยนใบเป็นหนามเพื่อลดการคายน้ำ 
ตะบองเพชรคำเรียกกระบองเพชรหรือ CACTUS ในภาษาไทยอีกคำหนึ่ง ซึ่งปัจจุบันไม่ค่อยนิยมใช้กัน
แคคตัสคือคำอ่านภาษาอังกฤษของกระบองเพชร สะกดว่า CACTUS อ่านว่า “แคคตัส” หลายคนอ่านว่า”แคนตัส” ซึ่งไม่ถูกต้อง
กราฟคือการขยายพันธุ์โดยการนำหน่อของกระบองเพชรไปต่อบนยอดของกระบองเพชรอีกชนิดหนึ่งที่โตเร็ว ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นกระบองเพชรจำพวกไม้ลำ ซึ่งเราเรียกว่า “ตอ” เช่น ตอหนามดำ ตอบลู คอนโดนางฟ้า ตอเปอร์เรสเกีย
คำศัพท์ใหม่ๆ ในโลกของ กระบองเพชร (แคคตัส Cactus)

                                   Cactus ที่ปาดยอดจะแตกยอดใหม่ลาย ๆ ยอด ทำให้สวยงามแปลกตา

ปาดยอดปาดยอดคือการใช้มีดตัดหรือเฉือนส่วนยอดของกระบองเพชร ส่วนใหญ่ใช้เมื่อจะทำการกราฟ โดยปาดส่วนยอดของตอออกเพื่อนำหน่อของกระบองเพชรที่ต้องการขยายพันธ์มาต่อ (กราฟ) แต่การปาดยอดยังสามารถปาดเพื่อให้ได้ผลลัพธ์อื่นเช่น เพื่อให้เกิดหน่อใหม่หลาย ๆ ยอด เหมือนการตัดกิ่งไม้เพื่อให้เกิดกิ่งใหม่หลาย ๆ กิ่ง ซึ่งกระบอกเพชรที่ปาดยอด จะกลายเป็นฟอร์มกอ แทนที่จะเป็นยอดเดี่ยว
คำศัพท์ใหม่ๆ ในโลกของ กระบองเพชร (แคคตัส Cactus)

การล่อราก cactus ด้วยน้ำ เหมาะกับ cactus บางชนิด แต่ไม่เหมาะกับสายพันธ์ Mammillaria

ล่อรากคือการกระตุ้นให้กระบองเพชรมีรากก่อนที่จะลงปลูกด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่นการวางบนหินภูเขาไฟหรือดินญี่ปุ่นชื้น ๆ หรือการล่อรากด้วยน้ำ
เพาะเมล็ดคือการนำเมล็ดกระบองเพชรมาเพาะให้เกิดเป็นต้นใหม่ต่อไป
คำศัพท์ใหม่ๆ ในโลกของ กระบองเพชร (แคคตัส Cactus)

Cactus สามารถขยายพันธ์ด้วยการเพาะเมล็ด

ไม้เมล็ดหมายถึงกระบองเพชรที่เกิดจากการเพาะเมล็ด
ไม่หน่อหมายถึงกระบองเพชรที่เกิดจาการนำหน่อมาชำจนมีรากและลงปลูก
ไม้กราฟหมายถึงกระบองเพชรที่ต่อยอดบนตอกระบองเพชรต้นอื่น และเติบโตบนต้นตอ ซึ่งกระบองเพชรที่ขยายพันธ์ด้วยการกราฟจะโตเร็วกว่าไม้มากตัวเอง แต่ความยั่งยืนน้อยกว่าเพราะไม่มีรากของตัวเอง ถ้าต้นตอตายกระบองเพชรที่กราฟอยู่ก็จะตายไปด้วย
คำศัพท์ใหม่ๆ ในโลกของ กระบองเพชร (แคคตัส Cactus)

ไม้ตอคือกระบองเพชรชนิดที่สูงเป็นลำ นิยมนำมาทำตอเพื่อกราฟ 

แต่ไม้ตอบางประเภทก็ปลูกสวยงามเหมือนกระบองเพชรทั่วไปและมักนำมาใช้ในการจัดสวน

ไม้ตอคือกระบองเพชรชนิดที่มีทรงสูงเป็นลำหรือทรงกระบอก เช่น ตอหนามดำ ตอบลู คอนโดนางฟ้า ตอเปอร์เรสเกีย นิยมนำมาเป็นตอสำหรับกราฟD:\2563\snapseed 630909\20201031_080556-01.jpeg                        ฟอร์มกอคือกระบองเพชรที่มีหน่อเกาะอยู่รอบต้นแม่
ฟอร์มกอคือกระบองเพชรที่มีหน่อเกาะอยู่รอบต้นแม่ มีรูปฟอร์มที่สวยงามแตกต่างจากต้นเดี่ยว เช่น ยิมโนฟอร์มกอ
ต้นแม่คือกระบองเพชรต้นแม่ ที่มีหน่องอกเกาะอยู่รอบ ๆ
หน่อคือหน่อของกระบองเพชรที่เกิดงอกออกมาและเกาะอยู่รอบต้นแม่ ซึ่งเราสามารถแกะหน่อไปปลูกเป็นต้นใหม่ได้
ตุ่มหนามตุ่มหนาม (Aerole) คือบริเวณที่เกิดของหนาม ซึ่งจะพบกลุ่มของหนามหรือขนแข็งขึ้นอยู่ ตุ่มหนามเป็นลักษณะเฉพาะของกระบองเพชร ซึ่งต้นไม้ที่มีหนามชนิดอื่นไม่มี เช่น ยูโฟเบีย (Euphorbia) 
พูคือลักษณะหนึ่งของลำต้นกระบองเพชร ซึ่งมีหลายแบบ เช่นเรียบแบนไม่มีตุ่มหนาม เช่น โลโฟ, เรียบแบนมีตุ่มหนาม เช่น Astro ชนิดมีหนาม และเป็นพู เช่น Gymnocalycium
คำศัพท์ใหม่ๆ ในโลกของ กระบองเพชร (แคคตัส Cactus)

ดอกสีชมพูเข้มของ Coryphantha Elephantidens หรือเรียกว่า “ช้าง”

ดอกดอกของกระบองเพชรมีความหลากหลายแตกต่างกันในแต่ละสายพันธ์ บางสายพันธ์ถ้าเป็นคนละชนิดกัน ดอกก็ยังมีความสวยแตกต่างกันออกไปอีกมากมาย
ก้านดอก/รังไข่บริเวณก้านดอกเป็นที่อยู่ของรังไข่ เมื่อกระบองเพชรได้รับการผสมเกสรจะทำให้เมล็ดเติบโตในรังไข่ กลายเป็นฝัก (ผล) ซึ่งสามารถนำเมล็ดไปเพาะพันธ์ต่อไป
ฝักคือส่วนของรังไข่ที่มีเมล็ดที่เกิดจากการผสมเกสรเจริญเติบโตอยู่
เปลือยรากคือการนำกระบองเพชรออกจากกระถาง เคาะดิน ล้างดินที่ติดอยู่ที่ราก และอาจตัดแต่งรากออกบางส่วน จะทำเมื่อเปลี่ยนกระถางเนื่องจากกระถางเก่าเล็กเกินไป ต้องการเปลี่ยนดินใหม่เนื่องจากดินเก่านานเกิน 1 ปี หรือเมื่อต้องการส่งแคคตัสทางไปรษณีย์ บางครั้งอาจเรียกว่า ถอดรากหรือถอดกระถาง

ให้การค้นหาเป็นเรื่องสนุกในโลกของ Cactus 

คำศัพท์ใหม่ๆ ในโลกของ กระบองเพชร (แคคตัส Cactus)

                                             แมม.ขนนกขาว (Mammillaria Plumosa)

คำศัพท์ Cactus ข้างต้น เป็นคำที่มักใช้กันในกลุ่มคนเลี้ยงแคคตัส ซึ่งส่วนใหญ่จะคุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว แต่น้องใหม่สายหนามอาจจะงงไม่เข้าใจ คำศัพท์ที่ Cactus ควรรู้จึงเป็นเหมือน Dictionary เล่มเล็ก ๆ ที่จะแนะนำให้เรารู้จักโลกของไม้หนามไปทีละน้อย

 อย่างไรก็ดียังมีคำอีกมากมายที่ตั้งขึ้นเพื่อใช้เฉพาะในแวดวงไม้หนามบ้านเรา เช่น แมมขนนกขาว ใช้เรียก Mammillaria Plumosa, แมมขนแกะ ใช้เรียก Mammillaria Bocasana ซึ่งตั้งชื่อเรียกตามลักษณะของขน (หนาม) ของกระบองเพชรสายพันธ์แมมมิลลาเลียที่มีลักษณะเหมือนขนสัตว์ชนิดต่าง ๆ โดยไม่ได้เรียกทับศัพท์ภาษาอังกฤษเหมือนกระบองเพชรบางชนิด 

การเลี้ยงแคคตัสนอกจากความน่ารักจากต้นเล็กๆแปลกตา ความสวยของดอกที่มีหลากหลาย การได้เรียนรู้เค้าเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จากการค้นหาก็เป็นสิ่งท้าทาย ทำให้ทุกวันในสวนแคคตัสเล็ก ๆ เป็นวันที่มีอะไรใหม่ให้ค้นหาได้ทุกวัน แล้วพบกันใหม่กับ cactuswheel

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *