การผสมเกสรแคคตัส

การผสมเกสรแคคตัส

การขยายพันธ์แคคตัสทำได้หลายวิธี เช่น การผสมเกสร การชำหน่อ การกราฟ ซึ่งในวันนี้จะมาพูดถึงการผสมเกสรแคคตัส 

แคคตัส เป็นพืชที่มีดอกสมบูรณ์เพศ (Perfect Flower) คือมีทั้งเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียในดอกเดียวกัน ในหนึ่งดอกจะมีเกสรตัวเมียเพียงอันเดียวอยู่ตรงกลาง ส่วนเกสรตัวผู้จะมีหลายอันล้อมอยู่รอบเกสรตัวเมียและตรงปลายเกสรจะเป็นภู่ มีละอองเกสรเกาะอยู่ 

การผสมเกสรแคคตัสคือ นำเกสรตัวผู้ผสมกับเกสรตัวเมียจนทำให้เกิดเป็นตัวอ่อน (เมล็ด) อยู่ในรังไข่ ซึ่งเรียกว่า “ฝัก” เมื่อเมล็ดโตเต็มที่ ฝักจะสุกเป็นสีชมพูหรือชมพูเข้มออกม่วง แต่บางสายพันธ์แม้เมล็ดจะสุกแล้วแต่ฝักก็ยังเป็นสีเขียว สามารถนำเมล็ดในฝักที่สุกแล้วไปเพาะเป็นต้นอ่อนต่อไป (ดูวิธีการเพาะเมล็ด) 

นอกจากแมลงจะทำหน้าที่ในการผสมเกสรตามธรรมชาติแล้ว เราผู้เลี้ยงก็สามารถผสมเกสรแคคตัสได้โดยคีบหรือตัดเกสรตัวผู้จากต้นหนึ่งไปสัมผัสเพื่อผสมกับเกสรตัวเมียในอีกต้นหนึ่ง เป็นการผสมข้ามต้นซึ่งมีโอกาสติดฝักได้ดีกว่าการผสมในต้นเดียวกัน 

ข้อควรรู้ในการผสมเกสรแคคตัส

สังเกตอย่างไรว่าแคคตัสติดฝักหรือไม่

สำหรับสายพันธุ์ยิมโน (Gymnocalycium) หลังจากการผสมเกสร 7-15 วัน สังเกตว่าถ้าก้านดอกยังติดอยู่ไม่ร่วงไป ถึงแม้ว่ากลีบดอกอาจจะเหี่ยวไปแล้ว และก้านดอกมีการขยายป่องออก แสดงว่าผสมติดและเมล็ดกำลังเจริญเติบโตในรังไข่ 

บริเวณก้านดอกของยิมโนเป็นส่วนของรังไข่ ซึ่งหากการผสมเกสรได้ผล เมล็ดจะเจริญเติบโตอยู่ในรังไข่ ทำให้ก้านดอกขยายออกเป็นกระเปาะมองเห็นชัดเจน ซึ่งต้องรอจนกว่าฝักจะสุก (ใช้เวลาประมาณ 3-6 อาทิตย์ แล้วแต่สายพันธ์) จึงจะเก็บและนำไปเพาะเมล็ดต่อไป 

D:\work\content\picture\20190913_064848.jpg    ก้านดอกของยิมโนเป็นส่วนของรังไข่ ซึ่งหากผสมติด เมล็ดจะเจริญเติบโตอยู่ภายใน และเปลี่ยนเป็นสีชมพูเข็มออกม่วงเมื่อฝักสุก

สำหรับสายพันธ์อื่น เช่น แมมมิลลาเรีย (Mammillaria), ช้าง (Coryphantha Elephantidents), เมโล (Melocactus) ซึ่งไม่มีก้านดอกยาวออกมาเหมือนยิมโน เมื่อติดฝัก ฝักจึงจะโผล่พ้นลำต้นออกมา มองเห็นได้ชัดเจน


D:\work\Nutthawut\picture\20190428_133423.jpg
แมมนกฮูก (Mammillaria microthele/Mammillaria Perbella)  ที่ติดฝักเองโดยไม่ได้ผสม ฝักมีสีชมพูเข้ม สีสวยจนบางครั้งคิดว่า ช่วงไม่มีดอก ชมฝักไปพรางก่อนก็น่ารักดี 
D:\2562\cactus2\20190427_073109.jpgฝักของ Coryphantha Elephantidens หรือคนไทยจะเรียกสั้น ๆ ว่า “ช้าง” 
ช้างสามารถติดฝักเองโดยไม่ต้องผสมเกสร ฝักของช้างเป็นสีเขียว แม้เมล็ดจะสุกพร้อมนำไปเพาะแล้วก็ตาม

เคตดิต : www.wismag.net

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *